Mantolama sonrası cephede çatlak: Nedenleri ve önlenmesi

Mantolama tamamlandığında cephe pürüzsüz ve yeni görünür. Ancak bazı binalarda birkaç ay ya da birkaç kış sonra cephede ince çatlaklar, levha sınırlarını izleyen çizgiler veya pencere köşelerinden çapraz uzanan yarıklar belirir. Bu çatlaklar yalnızca görüntüyü bozmaz; içeri su girmesine yol açarak yalıtım sisteminin ömrünü kısaltabilir.

Kısaca: Mantolama sonrası çatlakların büyük çoğunluğu uygulama hatalarından kaynaklanır: file takviyesinin eksik veya yanlış konumda olması, pencere köşelerinde ek file kullanılmaması, levhaların derz kaydırılmadan ve boşluklu yapıştırılması, uygun olmayan hava koşullarında sıva yapılması ve dilatasyon derzlerinin yok sayılması. Doğru uygulama ve zamanında yapılan onarımla çatlaklar büyük ölçüde önlenebilir.

Cephede görülen çatlak türleri

• Kılcal çatlaklar: Yüzeyde ağ gibi dağılan, çok ince çatlaklardır. Genellikle son kat kaplamanın veya sıvanın hızlı kurumasından kaynaklanır.
• Levha izleri: Yalıtım levhalarının sınırlarını takip eden düz çizgiler ve dama tahtası görüntüsü. Levhalar arasındaki boşluk veya düzlem farkı sıvaya yansımıştır.
• Köşe çatlakları: Pencere ve kapı köşelerinden çapraz uzanan çatlaklar. Bu noktalarda gerilmeler yoğunlaşır.
• Dübel izleri: Dübel başlarının yuvarlak lekeler hâlinde cepheden okunması. Dübelin fazla gömülmesi ya da üzerinin doğru kapatılmaması bu görüntüye neden olabilir.
• Kabarma ve ayrılma: Sıvanın veya levhanın yüzeyden ayrılması. Çatlaklardan daha ciddi bir sorundur ve çoğu zaman yapışma ya da nem problemine işaret eder.

Çatlakların başlıca nedenleri

File takviyesinin eksik veya yanlış uygulanması

File, sıvanın içine gömülerek çekme gerilmelerini taşıyan katmandır. File parçaları yeterli bindirmeyle üst üste getirilmezse, sıvanın içinde değil yüzeyde kalırsa ya da hiç gömülmezse sistem çatlaklara karşı korumasız kalır.

Pencere köşelerinde ek file kullanılmaması

Pencere ve kapı köşeleri, cephenin en çok gerildiği yerlerdir. Bu köşelere çapraz yerleştirilen ek file parçaları, köşe çatlaklarının en etkili önlemidir. Atlandığında çatlak çoğu zaman ilk kışta kendini gösterir.

Levhaların yanlış dizilmesi

Levha derzlerinin bir sıradan diğerine kaydırılmaması, köşelerde geçmeli dizilmemesi veya levhalar arasında boşluk bırakılması, ileride sıvada çizgi hâlinde çatlaklara dönüşür. Levhalar arasındaki boşlukların yapıştırıcı harçla doldurulması da hatalıdır; bu boşluklar yalıtım malzemesiyle kapatılmalıdır.

Hava koşulları ve kuruma süresi

Çok sıcak, rüzgârlı veya doğrudan güneş alan cephede sıva hızla kurur ve kılcal çatlaklar oluşur. Soğuk ve nemli havada ise kürlenme sağlıklı tamamlanmaz. Katlar arasında üreticinin önerdiği bekleme sürelerine uyulmaması da çatlak riskini artırır. Mevsim seçimi için mantolama kışın yapılır mı? yazımıza bakabilirsiniz.

Dilatasyon derzlerinin yok sayılması

Binanın kendi dilatasyon derzleri, yapının hareket edebilmesi için bırakılmış boşluklardır. Mantolama bu derzlerin üzerinden kesintisiz geçirilirse, bina hareket ettikçe cephe tam bu hatta çatlar. Bu noktalarda dilatasyon profili kullanılmalıdır.

Çok koyu renk seçimi

Koyu renkli kaplamalar güneşte çok daha fazla ısınır ve yüzeyde büyük sıcaklık farkları oluşturur. Bu durum gerilmeleri artırır. Birçok üretici mantolama sistemlerinde çok koyu renkleri sınırlar veya bu renkler için özel ürün önerir.

Çatlak oluştuysa ne yapılmalı?

1. Nedeni belirleyin: Çatlağın türü ve konumu, kaynağı hakkında çok şey söyler. Köşe çatlağı ile levha izi aynı yöntemle onarılmaz.
2. Su girişini önleyin: Çatlaklardan giren su kışın donup çözülerek çatlağı büyütür ve yalıtım levhasına ulaşabilir. Onarımı ertelememek gerekir.
3. Kılcal çatlaklar: Yüzey temizlenip uygun dolgu ve kaplama ürünleriyle onarılabilir. Yüzeysel çatlak üzerine yalnızca boya yapmak çoğu zaman kalıcı olmaz.
4. Köşe çatlakları ve levha izleri: Çoğu zaman ilgili bölgede sıvanın açılması, file takviyesinin yeniden yapılması ve yüzeyin yenilenmesi gerekir.
5. Kabarma ve ayrılma: Bölgesel söküm ve yeniden uygulama gerektirir; arkasında nem kaynağı varsa önce o çözülmelidir.

Uygulama sırasında nelere dikkat etmeli?

Çatlakların büyük bölümü, uygulama sırasında birkaç basit kontrolle önlenebilir. Levhaların derz kaydırılarak ve boşluksuz dizildiğini, zımparalanarak düzlem farklarının giderildiğini, filenin sıva içine gömüldüğünü ve yeterli bindirmeyle uygulandığını, pencere köşelerine ek file konduğunu görmek mümkündür. Firma seçerken bu konuları sormak için ısı yalıtım firması seçerken sorulacak sorular yazımızdan yararlanabilirsiniz. Diğer uygulama hataları için de mantolamada sık yapılan hatalar yazımıza göz atın.

Cepheyi düzenli kontrol edin

Mantolamalı bir cepheyi her yıl, özellikle kış sonrasında gözden geçirmek küçük sorunları büyümeden yakalamanızı sağlar. Pencere köşelerine, balkon altlarına, zemine yakın bölüme ve bina köşelerine bakın; dübel lekeleri veya yeni çizgiler beliriyorsa not alın. Gördüğünüz bir çatlağın fotoğrafını tarih bilgisiyle saklayıp bir sonraki kontrolde karşılaştırmak, çatlağın büyüyüp büyümediğini anlamanın en kolay yoludur. Kış sonrası kontrol edilecek diğer noktalar için kış sonrası bakım listesi yazımıza bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Kılcal çatlaklar zararlı mıdır?

Çok ince kılcal çatlaklar her zaman ciddi bir sorun değildir; ancak su almaya başladıklarında zamanla büyüyebilirler. Cepheyi düzenli kontrol etmek ve çatlakları büyümeden onarmak en güvenli yoldur.

Çatlakların üzerine dış cephe boyası yapmak yeterli mi?

Boya, kılcal çatlakları geçici olarak gizleyebilir ama nedeni ortadan kaldırmaz. Özellikle köşe çatlakları ve levha izleri boyanın altından kısa sürede yeniden görünür. Önce onarım, sonra uygun kaplama yapılmalıdır. Boya uygulaması için dış cephe boyası nasıl yapılır? yazımıza bakabilirsiniz.

Çatlak oluştuğunda uygulayan firmaya mı başvurmalıyım?

Evet, önce uygulamayı yapan firmaya başvurmanız ve sözleşmenizdeki iş sonrası destek koşullarını kontrol etmeniz önerilir. Çatlağın fotoğraflarını tarih bilgisiyle saklamak süreci kolaylaştırır.

Eskişehir'de mantolamalı cephenizdeki çatlakları yerinde inceletmek veya yeni bir uygulamayı doğru planlamak için ısı yalıtımı hizmetimizi inceleyebilir ya da bize ulaşabilirsiniz.